Is ChatGPT AVG-proof?
Nee, en ja. De gratis versie is het niet. De zakelijke versie kan het zijn, als hij goed is ingesteld en jij je eigen huiswerk hebt gedaan. Dat geldt voor vrijwel elke AI-tool: "AVG-proof" is geen keurmerk op een product, maar de uitkomst van configuratie, contract en je eigen maatregelen.
Dat maakt de vraag "mag ik deze tool gebruiken?" eigenlijk twee vragen. Welke versie van de tool? En met welke gegevens?
Welke drie vragen stel je aan elke leverancier?
- Is er een verwerkersovereenkomst? Treedt de leverancier op als verwerker die alleen in jouw opdracht met je gegevens werkt, of bepaalt hij zelf wat ermee gebeurt?
- Worden je gegevens uitgesloten van modeltraining? En staat dat standaard uit, of moet je het zelf uitzetten?
- Waar worden je gegevens verwerkt? Binnen de Europese Economische Ruimte, of daarbuiten met aanvullende contractuele afspraken?
Drie keer ja is het minimum voor klantdata. Daarbovenop blijven twee dingen altijd bij jou: een DPIA als de verwerking een hoog risico heeft, en dataminimalisatie (alleen invoeren wat nodig is).
Welke vraag komt daar sinds 2026 bij?
In juni 2026 publiceerde de Autoriteit Persoonsgegevens haar Handreiking generatieve AI en de AVG. Daarin staat een vraag die vóór de drie hierboven komt: is het model rechtmatig getraind, en kun je laten zien dat je dat hebt beoordeeld?
De AP schrijft dat een organisatie een model niet mag gebruiken als zij weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat het onrechtmatig is getraind en niet anoniem is. Je mag er niet automatisch van uitgaan dat het model van een ander rechtmatig is.
Voor een bedrijf van tien tot vijftig mensen is dat behapbaar, mits je het klein houdt. Stel de vraag schriftelijk aan je leverancier, neem één rechtmatigheidsclausule op in je inkoopvoorwaarden en bewaar dat je het hebt gevraagd, ook als er geen antwoord komt. De AP vraagt aantoonbaarheid van je beoordeling, niet van de uitkomst.
Welke versies voldoen?
Stand oktober 2026. Voorwaarden veranderen snel, dus controleer het bij de leverancier voor je beslist.
| Tool | Gratis of consumentenversie | Zakelijke versie |
|---|---|---|
| ChatGPT | geen verwerkersovereenkomst; training staat standaard aan | Business, Enterprise, Edu: training standaard uit, verwerkersovereenkomst. Opslag in Europa alleen bij Enterprise en Edu, niet bij Business |
| Microsoft Copilot | gratis Copilot en Copilot Pro op een persoonlijk account vallen onder consumentenvoorwaarden | Microsoft 365 Copilot via je bedrijfsaccount: geen training op je gegevens, verwerkersovereenkomst, EU Data Boundary, erft je bestaande rechten |
| Claude | gegevens kunnen bij toestemming worden gebruikt voor modelverbetering | Team, Enterprise, API: verwerkersovereenkomst met standaardcontractbepalingen. Geen eigen Europese regio; verwerking in Europa kan via Amazon Bedrock |
| Gemini | geen verwerkersovereenkomst | Gemini in Google Workspace: onder de Google Cloud-verwerkersovereenkomst, met regio-opties |
| Mistral Le Chat | Mistral bepaalt zelf wat er met je gegevens gebeurt | Le Chat Enterprise: Europese aanbieder, ook zelf te hosten |
Twee dingen vallen op. Wie al in Microsoft 365 werkt, heeft met 365 Copilot vaak het makkelijkste verhaal, omdat de bestaande afspraken en rechten meegaan. En de bekende privacyranglijsten van consumentenapps zeggen weinig over de zakelijke versies: Copilot scoort daar laag, terwijl Microsoft 365 Copilot voor organisaties juist een van de robuustere opties is.
Mag je dan alles invoeren in een zakelijke tool?
Nee. Een goede tool is een voorwaarde, geen vrijbrief. Tilburg University formuleert het streng: voer geen gevoelige gegevens in, ook niet als de risicobeperkende functies aanstaan. Dat is een beleidskeuze, geen technisch oordeel, en voor de meeste mkb-bedrijven een verstandige.
Een werkbare indeling:
| Gegevens | Gratis tool | Zakelijke tool met verwerkersovereenkomst |
|---|---|---|
| Openbaar (website, vacatures) | ja | ja |
| Intern, zonder namen | nee | ja |
| Klantgegevens, personeelsdossiers | nee | alleen als de tool daar expliciet voor is goedgekeurd |
Wat gaat er in de praktijk mis?
Het grootste risico is niet de keuze tussen ChatGPT en Copilot. Het is de medewerker die geen zakelijke licentie heeft en dus een gratis privé-account gebruikt, met een klantmail erin. Daar helpt geen enkele leverancierskeuze tegen, wel een licentie en een beleid.
Een tweede, minder bekende valkuil: bestandsnamen. De Erasmus Universiteit beschrijft dat bij de webversie van Copilot de namen van geüploade documenten worden bewaard, ook als de inhoud dat niet wordt. Ontslagbrief_Jansen_definitief.docx is zelf al een persoonsgegeven.
Waar begin je?
- Inventariseer welke AI-tools je team nu gebruikt, en met welk account
- Kies per tool de zakelijke versie of schrap hem
- Stel de rechtmatigheidsvraag schriftelijk aan je leverancier en bewaar het antwoord
- Leg vast welke gegevens in welke tool mogen, in je AI-beleid
Kopieerbare vragenlijst voor je leverancier
Aan: [leverancier]
Betreft: gebruik van [product] met persoonsgegevens
1. Treedt u op als verwerker? Graag de verwerkersovereenkomst.
2. Worden onze invoer en uitvoer uitgesloten van modeltraining?
Is dat de standaardinstelling?
3. In welke landen worden onze gegevens verwerkt en opgeslagen?
Welke subverwerkers zijn er?
4. Wat is de bewaartermijn van prompts, uitvoer en metadata?
5. Hoe heeft u vastgesteld dat het onderliggende model rechtmatig
is getraind? Graag uw documentatie hierover.
De kortste samenvatting
Geen enkele AI-tool is uit zichzelf AVG-proof. De zakelijke versies van ChatGPT, Copilot, Claude, Gemini en Mistral kunnen het zijn, mits er een verwerkersovereenkomst is, je gegevens buiten de training blijven en je weet waar ze worden verwerkt. Sinds 2026 hoort daar de vraag bij of het model rechtmatig is getraind.
De vraag is dus niet welke tool het veiligst is. De vraag is welke versie je gebruikt, met welke gegevens, en of je kunt laten zien dat je dat hebt nagevraagd.
