Welk model het slimst is, verandert elke maand. Hoe je ermee werkt, verandert veel trager.
"Claude of ChatGPT?" is een van de vragen die ik in trainingen het vaakst krijg. Ook in Google wordt hij ruim tweeduizend keer per maand in Nederland gesteld. Het eerlijke antwoord begint met een waarschuwing: wie de twee vergelijkt op modelnamen en scores, vergelijkt een momentopname. Sinds de zomer heeft OpenAI de modellen in ChatGPT minstens twee keer omgegooid, en Anthropic heeft zijn twee werkomgevingen samengevoegd tot één.
Dus vergelijk ik ze hier op iets dat langer houdbaar is: hoe je ermee werkt, waar mensen ze in de praktijk voor gebruiken, en wat dat betekent voor jouw keuze.
Wat ze gemeen hebben
Meer dan je zou denken. Stand begin oktober 2026:
| ChatGPT | Claude | |
|---|---|---|
| Gratis versie | ja | ja |
| Instapabonnement | Plus, $20 per maand | Pro, $20 per maand ($17 bij jaarbetaling) |
| Goedkoper abonnement | Go, $8 per maand, kan advertenties bevatten | geen |
| Zwaar gebruik | Pro, vanaf $100 per maand | Max, vanaf $100 per maand |
| Zoeken op internet, bestanden, projecten | ja | ja |
| Taken laten uitvoeren en inplannen | ja | ja |
| Zakelijk abonnement voor teams | Business | Team, vanaf 2 personen |
De basisfuncties zijn vrijwel gelijk getrokken. Wie één van de twee goed leert gebruiken, kan met de ander ook binnen een dag uit de voeten.
Waar het verschil wel zit
Hoe je een taak geeft
Bij Claude hoef je sinds eind september niet meer te kiezen tussen "chatten" en "een taak laten doen". Je beschrijft wat je nodig hebt, en Claude bepaalt zelf of dat een kort antwoord of een taak van meerdere stappen wordt, zoals een rapport opstellen of bestanden ordenen. Dat werkte eerst als aparte modus, Cowork, en is nu de standaard. Voor Pro en Max draaien nieuwe taken vanaf 6 oktober in de cloud.
ChatGPT maakt dat onderscheid nog wel: naast het gewone gesprek is er een aparte werkomgeving voor langere taken (ChatGPT Work) en een voor code (Codex). Welke van de twee benaderingen prettiger is, hangt af van hoe je werkt. Wie liever zelf kiest, heeft het overzichtelijker bij ChatGPT. Wie gewoon wil zeggen wat er moet gebeuren, zit bij Claude dichter op wat hij zoekt.
Waar mensen ze voor gebruiken
Er circuleert een vuistregel: ChatGPT is voor iedereen, Claude is voor programmeurs. Gebruiksdata spreekt dat tegen. Een analyse van gebruikspatronen over vier platforms (Similarweb-data, voorjaar 2026) liet zien dat programmeren en technisch werk bij Claude én Gemini een groter deel van het gebruik is dan bij ChatGPT, maar ook dat Claude het meest werk- en taakgericht wordt gebruikt. ChatGPT wordt het meest gebruikt als vervanger van een zoekmachine: veel korte vragen, veel mensen, en de mensen komen het vaakst terug.
Een kanttekening: dat zijn schattingen van een partij die verkeersdata verkoopt, en ze zeggen iets over wat mensen doen, niet over wat de modellen kunnen. Maar als richting is het bruikbaar. ChatGPT is de brede alleskunner waar iedereen al aan gewend is. Claude wordt vooral gekozen door mensen die er langere stukken werk mee doen.
Wat je ermee mag doen
Dit is voor bedrijven het belangrijkste verschil, en het zit niet tussen de twee merken maar tussen gratis en zakelijk. Bij de consumentenversies van beide kan jouw invoer worden gebruikt om modellen te verbeteren, afhankelijk van je instellingen: bij ChatGPT staat dat standaard aan, bij Claude hangt het af van de keuze die je daarover maakt. Bij de zakelijke abonnementen staat training standaard uit en sluit je een verwerkersovereenkomst. Anthropic zegt het voor het Team-abonnement letterlijk: "no model training on your content by default."
Werk je met klantgegevens, gegevens van sollicitanten of iets anders wat niet op straat mag liggen? Dan is de vraag niet Claude of ChatGPT, maar: zit je team op een zakelijk abonnement?
Hoe je kiest
Geen enkele vergelijking vervangt het proberen met je eigen werk. Dit is de aanpak die ik deelnemers meegeef.
- Kies drie echte taken uit je eigen week. Een e-mail die gevoelig ligt, een lang document dat samengevat moet worden, en een taak van meerdere stappen, zoals een offerte opbouwen uit losse notities.
- Doe ze een week lang in beide. Met dezelfde instructie en dezelfde bestanden. Let niet op wie het snelst is, maar op hoeveel je achteraf nog moet verbeteren.
- Kijk waar je team al zit. Werkt iedereen in Microsoft 365, dan is ook Copilot een serieuze kandidaat. Werkt je team al in een van de twee, dan is overstappen zelden de moeite waard.
- Reken op een zakelijk abonnement zodra er klant- of personeelsgegevens in het spel zijn.
Voor de meeste kleine teams is het eerlijke antwoord daarna: kies er één, leer die goed gebruiken, en kijk over een half jaar opnieuw. De winst zit in hoe goed je team ermee werkt, niet in welk logo erop staat.
Wat er vaak verkeerd wordt begrepen
"Claude is voor programmeurs." Programmeren is bij Claude een groot deel van het gebruik, maar bij Gemini net zo goed, en Claude wordt in de praktijk vooral breed voor taakgericht werk gebruikt.
"Het beste model wint." Welk model op een ranglijst bovenaan staat, wisselt van maand tot maand. Wie elke keer overstapt, is vooral bezig met overstappen.
"Gratis is genoeg voor werk." Voor wat proberen wel. Voor werk met klantgegevens niet: dan wil je dat training uit staat en dat er een verwerkersovereenkomst is.
"Je moet er één kiezen." Veel mensen gebruiken beide: de een voor snelle vragen, de ander voor langer werk. Voor een team is één gezamenlijke keuze wel zo handig, al was het maar voor afspraken en training.
De kortste samenvatting
ChatGPT en Claude kunnen inmiddels vrijwel hetzelfde en kosten in de basis hetzelfde. ChatGPT is de brede alleskunner waar de meeste mensen al aan gewend zijn; Claude wordt vooral gekozen voor langer, taakgericht werk, en laat je sinds kort gewoon zeggen wat er moet gebeuren. Voor bedrijven zit het grootste verschil niet tussen de merken, maar tussen gratis en zakelijk.
De vraag is dus niet welke van de twee het slimst is.
De vraag is met welke jouw team over een half jaar het beste werk aflevert.
